Belarus: vrijlating Kazulin stap in de goede richting

19 augustus 2008 - Volgens Jan Marinus Wiersma is de vrijlating van politiek gevangene Aliaksandr Kazulin een mogelijk signaal dat het regime in Minsk een koerswijziging voorbereidt. “Dit is een positieve stap, een van de voorwaarden die de EU stelt voor nauwere samenwerking,” zei Wiersma in een eerste reactie. “Maar de parlementsverkiezingen in september worden de echte lakmoesproef: dan zal blijken hoe ver Lukashenko bereid is te gaan.”

Kazulin werd in juli 2006 gearresteerd voor zijn rol tijdens de demonstraties in Minsk na de presidentsverkiezing in maart van dat jaar en veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf. Hij was de meest prominente politieke gevangene in Belarus. De Europese Unie is bereid de samenwerking met Belarus te hervatten onder een aantal strikte voorwaarden. De vrijlating van politieke gevangenen valt daaronder.

Wiersma spreekt van een significant signaal. “Kazulin is een geloofwaardige uitdager van Lukashenko. Hij was het die in maart 2006 de meest gedurfde protesten leidde.”

Maar of het meer is dan een symbolische geste zal nog moeten blijken. Weinigen verwachten dat de verkiezingen op 28 september volgens internationale democratische normen zullen verlopen. Niettemin heeft Minsk de OVSE, net als in 2006, wel toelating gegeven een waarnemingsmissie uit te voeren. De conclusie toen was helder: niet vrij en eerlijk. Tot nu toe heeft de aanloop naar de verkiezingen nog geen aanleiding tot optimisme gegeven, al zijn er geluiden dat Lukashenko bereid zou zijn de oppositie enige ruimte te bieden.

Het regime in Minsk staat onder druk. De afgelopen twee jaar heeft Moskou duidelijk gemaakt Belarus niet langer onvoorwaardelijk te steunen. Sindsdien zoekt Lukashenko volgens sommige analysten naar mogelijkheden de samenwerking met Europa te verbeteren.
“De EU staat daarvoor open, maar het is aan Minsk om bereidheid te tonen,” zegt Wiersma: “Lukashenko heeft in september de kans om te laten zien dat hij serieus geïnteresseerd is in betere relaties met de EU.”