Rusland en Georgië: een actieve en bemiddelende rol voor de EU

20 augustus 2008 - Door de snelle en adequate reactie van het Franse voorzitterschap heeft de Europese Unie een cruciale rol kunnen spelen bij de beëindiging van de vijandelijkheden tussen Rusland en Georgië.
Volgens Jan Marinus Wiersma moet de EU een actieve rol blijven spelen. “Dat betekent dat we met beide partijen in gesprek moeten blijven. Als de EU een van de partijen isoleert of in de hoek zet, kunnen we onze rol als bemiddelaar wel vergeten.”

Beide partijen hebben volgens Wiersma fouten gemaakt door de situatie te laten escaleren. De spanning tussen Rusland en Georgië liep al geruime tijd op en President Sakaashvili heeft een grote inschattingsfout gemaakt door militair te interveniëren in het afvallige Zuid-Ossetië. Rusland heeft het als voorwendsel gebruikt om zelf in te grijpen en maakt van de situatie gebruik om zijn aanwezigheid in Georgië te versterken.

“Onze kritiek betreft beide zijden.” Maar dat Rusland buitenproportioneel heeft gereageerd staat volgens Wiersma buiten kijf. Dat is ook de het uitgangspunt van het bestand dat de EU heeft onderhandeld. “Rusland moet zich houden aan die overeenkomst en terugkeren naar de situatie van voor het begin van de vijandelijkheden.”

Wiersma, die vandaag voor een extra zitting van de Commissie Buitenlandse Zaken van het EP in Brussel was, benadrukte dat er nog altijd veel onduidelijkheid bestaat over de gebeurtenissen in Georgië en Zuid-Ossetië sinds 7 augustus. “Er is verwarring over wat er precies is gebeurd en tegelijkertijd een hoop propaganda en desinformatie van beide zijden. We moeten voorzichtig zijn met onze beoordeling van de gebeurtenissen en de situatie,” zegt Wiersma.

Wiersma is vol lof over het optreden van Sarkozy en de Franse Minister van Buitenlandse Zaken Kouchner, waardoor de EU er in geslaagd is een snel einde te maken aan de vijandelijkheden. De EU moet ook bereid zijn zich verregaand te engageren in Georgië: hulp bij de wederopbouw en humanitaire assistentie, waarnemers van het bestand, in een later stadium eventueel ook een vredesmissie. “Dat veronderstelt instemming van beide partijen en een akkoord over een bestand: onderhandelen dus, wat mij betreft met een centrale rol voor de EU.”

“De dialoog afbreken of moedwillig bemoeilijken zou totaal contraproductief zijn,” zegt Wiersma. Sancties tegen Rusland zijn voor hem op dit moment dan ook niet aan de orde. Maar veel zal afhangen van hoe de situatie zich verder ontwikkelt, denkt Wiersma. “Een aantal voorwaarden zijn voor ons heel helder. Als Rusland het bestand schendt, humanitaire hulp hindert of terugkomt op gedane toezeggingen, ontstaat een nieuwe situatie.”